W Zatoce Perskiej trwa wyścig na nowoczesność. Wyrosłe w ciągu kilku dekad na pustyni wielkie miasta Zatoki: Dubaj, Doha, Kuwait City prześcigają się na inżynieryjne cuda i zwykły blichtr. Niedługo najwyższy budynek świata: Burdż Chalifa (ponad 160 pięter, 828 m.) w Dubaju może zostać zdetronizowany, czy raczej znokautowany, przez mający powstać w Rijadzie, stolicy Arabii Saudyjskiej, Rise Tower. Drapacz, który ma mieć… 2 kilometry wysokości. Tymczasem Abu Dhabi, stolica Emiratów, zamiast bić rekordy w wysokości, poszło inną drogą.
Panorama na skromne, jak na Zatokę Perską, nowoczesne City Abu Dhabi
Wielki Meczet Szejka Zajida - ikona Abu Dhabi
Abu Dhabi, stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich, postanowiło powalczyć w innej lidze – zawczasu wybudowało przyszły zabytek. Spośród siedmiu emiratów wchodzących w skład ZEA to właśnie Abu Dhabi jest najbogatsze: to tutaj, a nie w Dubaju, znajdują się największe rezerwy ropy i gazu oraz najsilniejsze zaplecze finansowe kraju. Wielki Meczet Szejka Zajida emanuje rozmachem i przepychem – obiekt wygląda jak wycięty z Baśni tysiąca i jednej nocy, choć nie ma jeszcze 20 lat.
Abu Dhabi kiedyś i dziś - jak ropa zmieniła wszystko
Chociaż historia osadnictwa na tych terenach jest bardzo długa – znaleziska archeologiczne wskazują, że ludzie żyli tam od ponad 100 tysięcy lat, to materialne dziedzictwo kulturowe – nader skromne. Jeszcze w 1950 r. dzisiejsze Abu Dhabi przypominało bardziej kemping z namiotami rozstawionymi na piasku niż miasto. Dopiero gdy w 1958 r. odkryto złoża ropy w Zatoce Perskiej, a w 1962 r. z Abu Dhabi wyjechał pierwszy ładunek ropy naftowej, rozpoczęła się współczesna historia regionu. Historia dobrobytu i bajecznego bogactwa szejków.
Dlaczego Wielki Meczet nie ma sobie równych w regionie
Oddany w 2007 roku Wielki Meczet Szejka Zajida nie jest wprawdzie największym meczetem na świecie, ale wprost zabija przepychem i rozmachem. Gdy z czasem nabierze patyny, kto wie, być może niczym hinduskie Tadź Mahal, stanie się nowym cudem świata.
Ojciec-założyciel Abu Dhabi i geneza meczetu
Budowa meczetu zajęła ponad 10 lat (1996-2007), a inicjatorem całego przedsięwzięcia był pierwszy prezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich – szejk Zajid ibn Sultan Al Nahajjan. Pochodził on z rodziny książęcej – zarówno jego ojciec, jak i dziadek byli władcami emiratu Abu Dhabi. Jednak to dzięki ropie ich potomek stał się w krótkim czasie jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Szejk Zajid rządził Emiratami od chwili ich formalnego ukonstytuowania w 1971 r., aż do swojej śmierci w roku 2004. To on nadawał kierunek i zlecał budowę nowoczesnej stolicy, o czym dziś przypominają niezliczone dziękczynne tablice i billboardy w całym mieście. Nic zatem dziwnego, że dzieło jego życia – Wielki Meczet – nosi jego imię. Po ojcu stery u władzy przejęli synowie.
Położenie Wielkiego Meczetu
Obiekt zajmuje powierzchnię ponad 22 tysięcy metrów kwadratowych. Chociaż powstał poza centrum Abu Dhabi, to nie da się go przeoczyć. Jadąc z lotniska w kierunku miasta, będzie to pierwsza przykuwająca oczy budowla. Cały kompleks, iluminowany wieczorami, w dzień oślepia blaskiem białego marmuru, z którego go wybudowano. W świątyni może przebywać 42 tys. osób, a główna sala modlitewna może pomieścić ponad 7000 wiernych. Koszt budowy meczetu jest szacowany na blisko 550 milionów dolarów.
Architektura Wielkiego Meczetu Szejka Zajida
Spektakularną budowlę zaprojektował syryjski architekt Yousef Abdelke, inspirując się i łącząc w zgrabną całość islamską architekturę z różnych epok i szerokości geograficznych: egipską architekturę kalifatu Fatimidów (909–1167), Mameluków (1250–1517) i mauretańską, która rozwinęła się w zachodniej sztuce islamu (tereny dzisiejszego Maroka, Tunezji i Algierii). W budowie brało udział ponad 3 tysiące artystów i architektów z 38 firm z całego świata.
Wielki Meczet - przepych i minimalizm w jednym
Jednak to, co robi największe wrażenie, po ochłonięciu na widok skali budowli, to detale. Kamienie szlachetne osadzone w setkach kolumn, misterne elementy florystyczne z masy perłowej, które są leitmotivem inkrustowanych podłóg, ścian i dziedzińców. Mimo całego bogactwa udało się zachować zdumiewający minimalizm i czystość formy. Monumentalna przestrzeń i kubatura pomieszczeń sprawiają, że kunsztowne ornamenty i wystawne dodatki nie przytłaczają.
Wielki Meczet Szejka Zajida - rekordy i liczby
Licytację na wspaniałości meczetu otwiera … dywan. Znajdujący się w głównej sali modlitewnej dywan jest największym ręcznie tkanym na świecie kilimem. I z tego powodu został umieszczony w Księdze Rekordów Guinnessa.
Pracowało nad nim ponad 1200 artystów przez dwa lata. Ma 5400 metrów kwadratowych, waży 35 ton i w 70% zrobiony jest z czystej wełny. Kwiatowe ornamenty układają się w gigantyczny islamski medalion w tonacji zielono-beżowo-bordowej.
Największy żyrandol z kryształów Swarovskiego
W meczecie znajduje się największy na świecie żyrandol. Pozłacany, wykonany z kryształów Swarovskiego, dumnie wisi w głównej sali modlitewnej. Oprócz niego wnętrza zdobi jeszcze sześć podobnych, choć nieco mniejszych klejnotów.
1200 marmurowych kolumn i 82 kopuły
Ogromne wrażenie robią ustawione w pary, lśniące marmurowe kolumny, których jest łącznie blisko 1200. Wysadzane półszlachetnymi kamieniami: czerwony agat, jaspisy i ametysty, nadają charakter całej budowli. Meczet wieńczą 82 kopuły z białego marmuru, z których główna, kolejny rekord, jest największa na świecie.
30 milionów kawałków marmuru
Niezwykle prezentuje się też główny dziedziniec pokryty w całości marmurem (zużyto 30 milionów kawałków marmuru na ten cel), z inkrustowanymi motywami kwiatowymi.
Motyw ornamentów kwiatowych, obecny w całym meczecie, jest jednak zróżnicowany. To nie jest ten sam wzór odtworzony w różnych jego częściach. Na dziedzińcu i głównej sali modlitewnej wykorzystano motywy kwiatów, które występują na Bliskim Wschodzie. Przy wejściu północnym pojawiają się motywy kwiatów z Półkuli Północnej, a przy wejściu południowym – tych pochodzących z południa.
Atmosfera Wielkiego Meczetu Szejka Zajida
Majestatyczny spokój płynie z sadzawek (reflective pools), w których odbijają się kolumny, minarety i kopuły budowli. Ten tradycyjny element, znany przede wszystkim z projektowania islamskich ogrodów, został tu wykorzystany do podkreślenia piękna budowli. Ale w gorącym klimacie sama obecność wody działa kojąco na zmysły.
Prostokątne baseny wyłożono kafelkami o różnych odcieniach błękitu. Po zmroku, specjalnie zaprojektowany system oświetleniowy rzuca niebiesko-szare refleksy na białe ściany meczetu i odzwierciedla kunsztowne piękno kolumn. Łączna powierzchnia stawów to 7 tysięcy metrów kwadratowych.
Czy Wielki Meczet stanie się zabytkiem światowej klasy?
Mimo całego przepychu i bombastycznego charakteru, jest to obiekt niezwykle harmonijny i tchnący zdumiewającym spokojem. Rozmach budowli powoduje, że mimo odwiedzających ją tłumnie wiernych i turystów, dojmującym wrażeniem jest cisza i nierzeczywisty charakter tego miejsca. Wielki Meczet Szejka Zajida naprawdę robi wrażenie.
Brakuje mu tylko lat, żeby stał się prawdziwym zabytkiem na mapie Zatoki Perskiej, bo ikoną już jest. Meczet jest otwarty dla cudzoziemców (co nie jest regułą), natomiast surowy dress code jest bezwzględnie przestrzegany. Zapominalscy mogą się jednak „doubrać” w centrum handlowym zlokalizowanym w podziemiach ogromnego parkingu przed meczetem. Wstęp do meczetu jest bezpłatny, aczkolwiek trzeba się zarejestrować przed wejściem.
FAQ - dodatkowe informacje o Abu Dhabi
Czy w Abu Dhabi jest coś jeszcze ciekawego do zwiedzenia poza Wielkim Meczetem?
Tak, choć Abu Dhabi nie zachwyca historyczną tkanką ani spontaniczną, miejską atmosferą, zdecydowanie nie sposób się tu nudzić. Stolica ZEA inwestuje w udostępnianie i tworzenie atrakcji dla odwiedzających – od Luwru Abu Dhabi na wyspie Saadiyat, przez Qasr Al Watan otwarty dla zwiedzających, aż po tor Formuły 1 Yas Marina Circuit na wyspie Yas. Dużym atutem miasta jest także nadmorska promenada Corniche oraz czyste, miejskie plaże. Z Abu Dhabi można również łatwo wybrać się na jednodniowe pustynne safari lub kajaki wśród namorzynów w Mangrove National Park.
Czy Abu Dhabi jest drogie dla turystów?
Abu Dhabi uchodzi za miasto luksusowe, ale nie musi być drogie. Wiele atrakcji – w tym Wielki Meczet Szejka Zajida – jest bezpłatnych. Transport publiczny i taksówki są tańsze niż w Europie Zachodniej, a noclegi dostępne są w bardzo szerokim przedziale cenowym. W codziennych wydatkach, takich jak jedzenie na mieście czy przekąski, Abu Dhabi jest porównywalne z Polską i zazwyczaj tańsze niż Dubaj.
Czy można łatwo dostać się do Abu Dhabi z Dubaju?
Tak, dojazd jest szybki i prosty. Odległość między Dubajem a Abu Dhabi wynosi około 140 km. Najwygodniejsze opcje to:
- autobusy międzymiastowe (czas przejazdu ok. 2 godziny),
- taksówki lub przejazdy aplikacjami typu Uber,
- wynajęty samochód – autostrada jest nowoczesna i świetnie oznakowana, a paliwo tanie (standardowa benzyna 95 kosztuje ok. 3 zł/l).
Artykuł został również opublikowany w serwisie Onet.pl.
Czarne złoto na świecie
Na ropie wyrosło wiele imponujących metropolii. Jedną z pierwszych było Baku, stolica Azerbejdżanu, która już pod koniec XIX wieku stała się centrum naftowego boomu. Kilkadziesiąt lat później „czarne złoto” całkowicie odmieniło także krajobraz nad Zatoką Perską: powstały nowoczesne miasta w Kuwejcie, Katarze i Arabii Saudyjskiej.
Nawet Norwegia, dziś kojarzona głównie z dziewiczą naturą i fiordami, zbudowała znaczną część swojego dobrobytu właśnie na złożach ropy.
